Parowóz IS

Opis

Parovoz IS (Паровоз ИС) to rosyjskojęzyczny portal o kolejach byłego ZSRR i Mongolii. Według strony „O nas” powstał 22 listopada 1995 r. pod nazwą „Карты и схемы железных дорог”, a jego autorem jest Д. Зиновьев. Serwis nie jest oficjalną stroną rosyjskich kolei (RZD).

Portal łączy kilka działów: galerie zdjęć, bazę zlikwidowanych linii, historyczne rozkłady, kolekcję map, kalendarz historyczny oraz forum dyskusyjne. Jest jednym z najdłużej działających serwisów o kolejach w sieci rosyjskojęzycznej.

Wiele części serwisu ma wyraźnie historyczny charakter: strona jest prowadzona od połowy lat 90., a jej archiwum sięga czasów, gdy sieć internetowa dopiero się rozwijała.

Zawartość

Galerie zdjęć

Największa część zasobu. Galeria „Фотогалерея Паровоза ИС” liczy ponad 533 tys. zdjęć: lokomotyw, zespołów trakcyjnych, stacji, a także tramwajów i metra. Osobne galerie obejmują linie zlikwidowane (ok. 3 tys. zdjęć), koleje wąskotorowe (ok. 62 tys.) oraz transport miejski (ok. 65 tys.). Galerie pozwalają na komentarze i głosowanie na zdjęcie dnia.

Bazy danych i zestawienia

• Lista lokomotywowni (депо) z przypisanym taborem.
• Zestawienie szerokości torów na świecie (od 18 cm do 3 m).
• „Уцелевшие паровозы” – spis zachowanych parowozów na terenie krajów WNP i państw bałtyckich, w eksploatacji, na bazach zapasowych, jako pomniki i w muzeach.
• Lista zlikwidowanych i zakonserwowanych linii oraz lista nowo zbudowanych linii.
• Zestawienie promów kolejowych.

Kolekcje

• Historyczne rozkłady jazdy po Rosji i krajach sąsiednich (dla wybranych lat i dyrekcji; część w przygotowaniu).
• Mapy i schematy linii kolejowych, metra, tramwajów i trolejbusów, z wyszukiwaniem po nazwie i kategorii.

Феррохронограф

Chronologiczny kalendarz wydarzeń kolejowych, uporządkowany według dni roku. Każdy wpis ma datę i krótki opis; pod wpisami są komentarze czytelników.

Энциклопедия „Младший брат”

Część o kolejach wąskotorowych w byłym ZSRR, osobno prowadzona na poddomenie narrow.parovoz.com. Nie była sprawdzona w tej recenzji (strona zwróciła pustą treść).

Ocena redakcji

Zasób wyróżnia długość działania, skala galerii i unikatowe zestawienia zlikwidowanych linii. Oceny rzetelności są umiarkowane: serwis podaje autorów zdjęć i daty, ale nie wszędzie podaje źródła danych. Część faktów sprawdzonych w tej recenzji zgadza się z niezależnymi źródłami; dwie daty mają sprzeczne podania w różnych źródłach i nie zostały zaliczone.

Pytanie Z1 nie zostało ustalone: wyszukiwarka serwisu nie była dostępna i nie udało się sprawdzić listy metrów byłego ZSRR na samym serwisie.

Jak korzystać

• Serwis jest w języku rosyjskim; wersja angielska (parovoz.com/indexe.php) obejmuje tylko część treści.
• Galerie najlepiej przeglądać przez działy „Новые фото” i „Фото дня”; nowe zdjęcia pojawiają się na stronie głównej.
• Zlikwidowane linie najwygodniej szukać w zestawieniu historycznym (/history/abandoned.php), które zawiera daty i opisy zmian.
• Dla badań nad historią rozkładów warto zacząć od działu rozkładów; części z nich jeszcze nie opracowano.
• Forum działa w phpBB3 i wymaga rejestracji do pisania postów.

Dla kogo

• Dla pasjonatów kolei postsowieckich, badaczy transportu i autorów historii kolejnictwa w Europie Wschodniej.
• Dla osób, które czytają po rosyjsku i szukają zdjęć oraz zestawień zlikwidowanych linii.
• Mniej przydatny dla osób szukających aktualnych rozkładów lub informacji operacyjnych – to nie jest serwis RZD.

Historia

• 1995 – 22 listopada rozpoczyna się serwis (wg strony „O nas” i angielskiej Wikipedii), początkowo pod nazwą „Карты и схемы железных дорог”.
• 1998–2001 – serwis pojawia się w prasie i w zestawieniach stron (wg strony „O nas”).
• 2001 – powstaje zestawienie zlikwidowanych linii (strona podaje 20 października 2001).
• 2026 – galeria osiąga ok. 533 tys. zdjęć, a część działów jest aktualizowana w bieżącym roku.

Źródła wpisu

• parovoz.com – strona główna, /about/, /history/abandoned.php, /thisday/, /spravka/gauges-ru.php, /newgallery/, /schedules/, /maps/ (23.10.2026)
• parovoz.com/phpBB3/ – forum (23.10.2026; konferencja niedostępna w chwili sprawdzenia)
• loco-info.com/view.aspx?id=16136; railgallery.ru – tabor ИС/ФДп (23.10.2026)
• en.wikipedia.org – „Parovoz IS”, „List of Russian steam locomotive classes”, „Yunusobod Line” i hasła stacji taszkenckiego metra (23.10.2026)
• ru.ruwiki.ru – „Академика Барабашова (станция метро)” (23.10.2026)
• karpaty.net.ua – stacja „Героев Труда” w Charkowie (23.10.2026)
• railpictures.net – porównanie (23.10.2026)