RailTasmania.com (kolej na Tasmanii)

Opis

RailTasmania.com to internetowy serwis o kolejach Tasmanii, wyspy należącej do Australii. Prowadzi go Tasmanian Division Australian Railway Historical Society (ARHS Tasmania), czyli regionalna sekcja australijskiego stowarzyszenia miłośników historii kolei. Wydawca jest też redakcją magazynu Tasmanian Rail News (TRN), który wychodzi od 1965 r. i jest wytwarzany przez wolontariuszy.

Serwis powstawał od 1996 r. (wszystkie strony opisano jako napisane w latach 1996–2005 przez dwie osoby, które podpisują się na stronie), a aktualizacje przychodzą nieregularnie. Najwyraźniej widać to w komunikatach: wiadomości kończą się w 2010 r., strona główna wskazuje „większe aktualizacje” z 7 maja 2021 r., a strona magazynu z 17 września 2021 r. Serwis nie jest więc dziś zamknięty, ale nie ma stałego rytmu publikacji.

Zasób dotyczy całej sieci kolejowej wyspy, nie jednego obiektu lub przewoźnika, dlatego nie kwalifikuje się jako strona instytucji. Obejmuje historię dawnych linii rządowych (TGR), prywatnych kolei (Emu Bay, Mount Lyell), obecnego przewoźnika towarowego TasRail, taboru i muzeów kolejowych. Główne treści są po angielsku, ale nazwy miejsc i linii oraz numery klas taboru są zrozumiałe także dla polskiego czytelnika zainteresowanego historią.

Zawartość

Linie kolejowe

Indeks linii podzielony na regiony: południowy, północny, północno-zachodni i zachodni wybrzeża. Strony poszczególnych linii (np. Main Line, Apsley Line, Zeehan – Dundas) zawierają datę otwarcia i zamknięcia, długość, opis trasy, odgałęzienia, historię i odnośniki do map oraz rozkładów. Część linii nie ma jeszcze osobnej strony, a w indeksie są tylko nazwy.

Tabor

Lista lokomotyw spalinowych (klasy U, V, W, X, Y, Z i inne) z zestawieniami TGR, AN i Tasrail, a także lokomotywy Emu Bay Railway i prywatnych kolei. Osobna część poświęcona parowozom (indeks i strony klas), wagonom (rollingstock) i schematom malowań.

Preservation (zachowane koleje i muzea)

Indeks grup i muzeów: Don River Railway, Derwent Valley Railway, Tasmanian Transport Museum, West Coast Wilderness Railway, Launceston Tramway Museum i inne. Każda grupa ma krótki opis i odnośnik.

Archiwa i materiały archiwalne

Skany rozkładów, broszur i biletów, np. z kolekcji dotyczącej pociągu Tasman Limited. Strona z zestawami z 1949 i 1981 r. zawiera listy stacji z udogodnieniami. Dostępne są też zdjęcia z kolekcji ARHS.

Multimedia i zdjęcia

Strona multimediów informuje, że klipy wymienione dawniej na stronie są ponownie montowane z oryginalnego materiału i przenoszone na kanał YouTube, więc część treści nie jest już na stronie. Galeria zdjęć z możliwością sortowania oraz wyróżniona galeria tematyczna.

Tasmanian Rail News

Strona magazynu z opisem wydawcy, historią tytułu, sposobem zakupu i listą numerów (indeks w PDF). Magazyn ukazuje się nieregularnie (wolontariusze, bez stałego harmonogramu); abonament obejmuje cykl czterech numerów.

Bibliografia i linki

Projekt bibliografii artykułów o kolejach Tasmanii (w tym listy z Australian Model Railway Magazine i ARHS Bulletin) oraz strona linków zewnętrznych, także modelarskich.

Ocena redakcji

Najmocniejszą stroną zasobu są konkretne dane i materiały archiwalne, których nie znajdzie się łatwo w innych miejscach. Próbka R5 wypadła dobrze: wszystkie pięć sprawdzonych dat i parametrów zgadza się z niezależnymi źródłami, z drobną rozbieżnością co do dnia otwarcia Apsley Line (22 vs 23 kwietnia 1891). Próbka J3 też w całości pozytywna, a strony działają.

Słabszą stroną jest aktualność i jakość metadanych: wiele podstron nie ma daty, a niektóre pola „Page last updated” są puste. Nie udało się policzyć publikacji (brak mapy strony), więc miara dorobku nie została wpisana. Z1 oparto na liście własnej, bo dla Australii nie ma listy referencyjnej; sprawdzenie elementów opierało się na indeksach zasobu, nie na pełnej wyszukiwarce. Przy R4 nie przyznano 2 pkt, bo nie otwarto listy poprawek zapowiedzianej na stronie głównej.

Dostęp jest bezpłatny i bez reklam, ale sam magazyn trzeba kupić, jeśli chce się mieć numery.

Jak korzystać

• Zacznij od indeksu linii (lines/index.htm), a potem przejdź do stron linii z datami otwarcia i zamknięcia.
• Galeria zdjęć (photogal/gallery.php) pozwala sortować zdjęcia według daty; przy zdjęciach czasem jest podany dzień wykonania.
• Strona archives/ i books/ zawiera skany dokumentów, które dobrze uzupełniają opisy linii.
• Do szukania konkretnych nazw linii i klas taboru przydatne są listy w zasobie – nie ma wewnętrznej wyszukiwarki, więc czasem trzeba przejść przez indeks.
• Sprawdź daty ostatnich aktualizacji na stronach (często na dole strony) przed cytowaniem informacji o stanie bieżącym – część danych dotyczy lat 2000–2010.
• Język: angielski (brytyjska terminologia kolejowa). Do odczytu nazw linii i miejscowości (np. Rhyndaston, Western Junction) przydaje się mapa wyspy.

Dla kogo

• Dla miłośników historii kolei w Australii, zwłaszcza wąskotorowych linii (rozstaw 1067 mm), i dla badaczy taboru TGR i Tasrail.
• Dla modelarzy szukających danych o taborze i schematach malowań tasmańskich pojazdów.
• Mniej przydatny dla osób szukających aktualnego rozkładu jazdy lub bieżących wiadomości – te dane nie są już aktualizowane regularnie.

Historia

• 1965 – ARHS Tasmania zakłada wydział na Tasmanii; pierwszy numer magazynu Tasmanian Rail News w tym roku.
• 1996–2005 – większość stron serwisu powstaje (według informacji na stronie).
• 2009 – państwo odkupuje przewozy towarowe od Pacific National; powstaje TasRail (dane zgodne z opracowaniem i aktualnością na stronie z 2010 r.).
• 2010 – ostatnie aktualności w dziale wiadomości (sierpień 2010).
• 2020 – data ostatniej aktualizacji stron multimediów i indeksu wiadomości (wg stopki).
• 2021 – aktualizacja strony głównej (7 maja 2021) i magazynu (17 września 2021); najnowsza zmiana widoczna w serwisie.

Uwaga: data ostatniej publikacji (2021-09-17) pochodzi z daty zmiany strony magazynu, nie z daty nowego materiału. Cykl przyjęto jako „nieregularny”, bo serwis nie ma stałego rytmu wydawania, a publikacje pojawiają się przy okazji.

Źródła wpisu

• Strona główna railtasmania.com – sprawdzona 14.10.2026 (miniatura, indeks, komunikat o aktualizacjach z 2021 r.).
• info/index.php, info/news.php (dane z 2010 r. i stopka z 2020 r.), arhs/ i arhs/trn.php (dane z 2021 r.), lines/index.htm, lines/main_line.htm, lines/apsley_line.htm, lines/dundas_line.htm, loco/, pres/, archives/, video/, books/, info/links.php – pobrane 14.10.2026.
• Mapa strony: skrypt nie zwrócił danych (brak mapy strony), więc liczba publikacji nie została ustalona.
• Źródła niezależne (R5, Z1, U1): Wikipedia (en) – Tasmanian Main Line Company, Tasmanian Government Railways, Rail transport in Tasmania, Apsley, Brighton (Tasmania), Mount Dundas to Zeehan railway line, TasRail; FullyLoaded (przejęcie kolei przez państwo, grudzień 2009); Libraries Tasmania (przewodnik „Tasmanian Railways”, blog „150 Years of Tasmanian Railways”); Tasmanian Transport Museum; railtram.com.au (Tasmania); Companion to Tasmanian History (UTAS); parlament Tasmanii (raport z 1891 r. o Apsley Line).
• Nie sprawdzono: liczby publikacji, lista poprawek (strona główna), otwarcia zachowanych obiektów (poza wymienionymi), licencje zdjęć.