Wąskotorowa kolej Herrnhut–Bernstadt

Opis

Strona przedstawia Schmalspurbahn Herrnhut–Bernstadt, czyli 750-milimetrową kolej wąskotorową w Górnych Łużycach (Saksonia). Linia odchodziła w Herrnhut od linii Löbau–Zittau i prowadziła przez dolinę Pließnitz do Bernstadt auf dem Eigen. Miała około 10,1 km długości. Oddano ją do użytku w grudniu 1893 roku, a w jesieni 1945 roku została zdemontowana jako reparacja dla Związku Radzieckiego.

Autor, który nie podaje nazwiska, prowadzi stronę jako projekt prywatny. Według strony głównej powstała jako uzupełnienie istniejących stron o tej linii. Jej celem było zebranie jak największej liczby oryginalnych zdjęć i materiałów z epoki, a obok nich zdjęć porównawczych wykonanych tam, gdzie zachowały się ślady trasy. Strona ma charakter dokumentalny i jest dziś zamknięta: nie przybywa na niej nowych treści.

Zawartość

Historia linii

Najbardziej rozbudowany dział. Opisuje planowanie od 1874 roku, spór o wybór między normalnym a wąskim torem, konkurencyjne projekty przedłużenia do Reichenau i Löbau oraz koncesję z 1892 roku. Są tu koszty budowy (około 788 000 marek), liczba pasażerów (46 328 osób w 1894 roku) i tonaż towarów. Dalej: powodzie w 1897 roku, zmiany na stacjach w latach 1923–1925, likwidację stacji Niederstrahwalde, wpływ wojny i demontaż od października do grudnia 1945 roku. Tekst jest obszerny i sięga do archiwaliów.

Tabor i obsługa

Opisuje lokomotywy typu I K (m.in. nr 14, 15, 17, 21, 22, 23), a potem następców z serii DR 99 (dawniej saksońska IV K). Opisuje też organizację ruchu: rolę zarządcy linii w Bernstadt, przeniesienie siedziby do Herrnhut w 1905 roku i likwidację tej funkcji w 1911 roku.

Streckenübersicht – mapa przebiegu

Skan mapy topograficznej z 1933 roku z możliwością powiększenia wybranego fragmentu. Po najechaniu kursorem wyświetlają się nazwy odcinków.

Skizzen – plany i dokumenty

Galeria skanów: plan budowli Kunnersdorf (wiadukt), profil podłużny trasy, plan stacji Herrnhut i Bernstadt, rozkład jazdy, bilety, obwieszczenie o budowie z 1893 roku, projekt wiaty przystankowej w Berthelsdorf i pieczątki frachtowe.

Strona główna i Linkseite

Na stronie głównej są kroniki zdjęć z dzisiejszej trasy: Strahwalde, Berthelsdorf, Rennersdorf, Kunnersdorf i Bernstadt. Linkseite zawiera odnośniki do stron o wsiach Berthelsdorf i Herrnhut oraz do miasta Bernstadt. Nie są to strony o kolei.

Ocena redakcji

Najmocniejszą stroną jest dział historyczny: oparty na źródłach, z dużą liczbą planów i dokumentów, których nie znajdzie się gdzie indziej. Wpisy w tekście wskazują źródła. Sekcje zdjęć i planów mają podpisy z datą i miejscem.

Słabsze są brak nazwiska autora i brak daty aktualizacji w poszczególnych działach. Ostatnia zmiana na stronie to grudzień 2008 roku, więc część danych jest już nieaktualna. Zasób jest jednak kompletny w tym, co obejmuje, i nie udaje, że jest czymś więcej.

Jak korzystać

• Zacznij od „Geschichte” (historia), a potem obejrzyj „Skizzen” (plany i dokumenty).
• Mapa w „Streckenübersicht” pozwala powiększyć wybrany odcinek.
• Strona jest tylko w języku niemieckim. Polski czytelnik skorzysta z niej najlepiej, mając pod ręką słownik lub najpierw polską wersję artykułu o linii w Wikipedii.
• Do szczegółów technicznych i przebiegu trasy przyda się też niemiecka Wikipedia (hasło Schmalspurbahn Herrnhut–Bernstadt).

Dla kogo

• Dla miłośników kolei wąskotorowych w Saksonii i historii zlikwidowanych linii.
• Dla osób badających Górne Łużyce, przemysł tekstylny w Bernstadt i dawny ruch turystyczny na Herrnhut.
• Nie jest to źródło dla kogoś, kto szuka aktualnych informacji o ruchu kolejowym. Linia od 1945 roku nie istnieje.

Historia

• 1892 – Sierpień i wrzesień: wydanie zarządzenia o budowie, rozpoczęcie prac.
• 1893 – 30 listopada uroczyste otwarcie, 1 grudnia uruchomienie ruchu.
• 1897 – Powódź uszkadza nasypy; ruch przerwany 30 lipca.
• 1911 – Zlikwidowanie stanowiska zarządcy linii w Bernstadt.
• 1924 – Zamknięcie przystanku Niederstrahwalde.
• 1945 – Maj: wznowienie ruchu z trzema parami pociągów. Od października do grudnia: demontaż jako reparacja.
• 2008 – 12 grudnia: ostatnia aktualizacja strony.
• 2026 – Wpis w Atlasie (recenzja).

Źródła wpisu

• Strona główna, startseite.htm – pobrano 23.10.2026.
• Spis treści, uebersicht.htm – pobrano 23.10.2026.
• Historia linii, geschichte.htm – pobrano 23.10.2026, tekst obejrzany w całości.
• Plany i dokumenty, skizzen.htm – pobrano 23.10.2026 (lista obrazów).
• Mapa przebiegu, streckenuebersicht.htm – pobrano 23.10.2026, obrazu nie oceniano.
• Linkseite, Linkseite.htm – pobrano 23.10.2026.
• Kontakt, kontakt.htm – pobrano 23.10.2026.
• Niezależnie: de.wikipedia.org (Schmalspurbahn Herrnhut–Bernstadt), proherrnhuterbahn.com (Über die Strecke), stillgelegt.de (herrnhut-1.htm) – sprawdzone 23.10.2026.
• Strona impressum.htm zwraca błąd 404. Nie sprawdzono innych stron (np. wpisy o wsi).