Muzeum Kolejowe „Das Heizhaus” w Strasshof

Opis

Eisenbahnmuseum „Das Heizhaus” w Strasshof an der Nordbahn mieści się w dawnym zakładzie trakcyjnym kolei państwowych (Zugförderung), wyłączonym z ruchu pod koniec 1978 roku. Zasób jest oficjalną stroną muzeum, prowadzonego przez stowarzyszenie 1. österreichischer Straßenbahn- und Eisenbahnklub (1.öSEK), założone w 1972 roku. Strona podaje, że klub opiekuje się państwową kolekcją taboru umieszczoną w Strasshof na podstawie umów z ÖBB, a sam zakład wraz z budynkiem parowozowni (Heizhaus) i obrotnicą jest objęty ochroną zabytków.

Strona jest prowadzona przez klub i ma charakter informacyjny: godziny i ceny, kalendarz przejazdów, katalog taboru z kartami technicznymi, opis obiektów infrastruktury i zakładowego sprzętu oraz historię samego klubu. Nie widziano w niej sekcji aktualności; nowe treści pojawiają się głównie przy okazji wydarzeń.

Z 2026 roku pochodzi informacja, która nie jest na stronie: według interpelacji posła w parlamencie austriackim (dokument 6281/J XXVIII. GP, wpłynął 11.06.2026), ÖBB-Holding wypowiedziała 29.05.2026 umowę o współpracy z klubem. Od 1.01.2027 ma wygasnąć podstawa do przechowywania 82 pojazdów będących własnością państwa, a według cytowanej w interpelacji oceny Bundesdenkmalamt około 48% z nich wymaga remontu. W pobranych podstronach nie znaleziono informacji o tej sprawie.

Zawartość

Katalog taboru (Sammlung – Fahrzeuge)

Lista pojazdów podzielona na: lokomotywy parowe (Dampfloks), spalinowe i spalinowe zespoły trakcyjne (Dieselloks & Dieseltriebwagen), elektryczne (Elektroloks & Elektrotriebwagen), wagony osobowe (Personenwagen), towarowe (Güterwagen), pocztowe i bagażowe (Gepäcks- und Postwagen), służbowe (Bahndienstwagen) oraz specjalne i tendery (Sonderfahrzeuge & Tender). Na stronie widać ok. 300 pozycji, a każda ma kartę z rokiem budowy i producentem. Karty lokomotyw zawierają numer fabryczny, konstruktora, prędkość maksymalną, moc, masę służbową, ciśnienie kotła i długość przez zderzaki, a także informacje o serii.

Przykład pełnej karty: lokomotywa 17c 372 z 1891 roku, dla Südbahn, potem w GKB, wycofana w 1968 i przekazana Österreichischem Eisenbahnmuseum, w Strasshof od 1973 roku. Zgodnie z opisem jest najstarszą zachowaną lokomotywą pośpieszną w Austrii.

Bauwerke (obiekty infrastruktury)

Elementy linii i urządzeń: masty trakcyjne (np. z Arlbergbahn), joki sieci trakcyjnej, wagi lokomotywne z Floridsdorfu z 1937 roku. Podstrona ma filtry wspólne z katalogiem taboru.

Sicherungstechnik (urządzenia sterowania ruchem)

Sekcja urządzeń zabezpieczających ruch. W pobranym tekście widać tylko filtry; listy pozycji nie udało się odczytać w całości – nie oceniono jej zawartości.

Archiwum (Archivalien)

Dokumenty techniczne i historyczne: plany pojazdów, zdjęcia i dokumenty dawnych przewoźników (kkStB, KFNB, DÖStB, LMS i inni), wpisy z lat 1866–1937 widoczne na kartach. Część pozycji ma tylko producenta i rok. Na stronie wspomniano też o planach fabryk lokomotyw w archiwum klubu.

Wydarzenia i przejazdy (Veranstaltungen, Nostalgiefahrten)

Kalendarz zawiera m.in. Fahrbetriebstag (dzień z przejazdami pociągiem ciągniętym przez lokomotywę spalinową), Dampftag i Abdampfen (dni z lokomotywami parowymi, na koniec sezonu), przejazdy nostalgiczne do Retz oraz na jarmark bożonarodzeniowy w Kottingbrunn lub Bad Vöslau, a także Adventbahnhof – wieczorne wydarzenie świąteczne. Terminy na jesień i zimę 2026 są na stronie głównej.

Dla zwiedzających (Besucher)

Podstrony: godziny i ceny, dojazd, zajęcia dla grup i urodziny dla dzieci, sesje fotograficzne. Są tu też virtueller Rundgang (wirtualny spacer 360°) i film wideo na YouTube.

Klub (Der Verein)

Historia 1.öSEK od 1972 roku, apel o wsparcie i lista sponsorów. Sekcja zawiera m.in. informacje o przejęciu zakładu, remontach i odtworzeniu lokomotyw.

Ocena redakcji

Najmocniejszą stroną jest katalog taboru – każda karta ma dane techniczne i rok budowy, a filtry pozwalają znaleźć pojazdy po producencie czy epoce. Przy próbie R5 wszystkie pięć faktów (rok przybycia lokomotywy, rok budowy i producent, data wyłączenia zakładu, rola klubu w umowie z ÖBB, nazwa zakładu) udało się potwierdzić w niezależnych źródłach, co daje najwyższą ocenę tej części.

Na co uważać: - Liczba pojazdów. Strona cennika mówi o „ponad 350” fahrzeugach. Interpelacja z 2026 roku mówi o 82 pojazdach państwowych, które są przechowywane w Strasshof. To nie musi być sprzeczność, bo muzeum ma też pojazdy prywatne i klubowe, ale liczby nie są opisane, więc nie wpisujemy żadnej z nich jako dorobku. - Powierzchnia terenu. Strona podaje ok. 153 000 m² (zakup w 2013 roku). Jedna ze stron turystycznych podaje 14 ha (ok. 140 000 m²). Nie udało się potwierdzić żadnej z tych wartości. - Data zamknięcia zakładu. Strona klubu podaje 31.12.1978. Jedno ze streszczeń wyszukiwania podawało 1976 r., ale nie znaleziono tego w źródle, więc przyjęto 1978 (potwierdzone przez weinviertel.at). - Brak źródeł. Historia i dane o taborze nie mają przypisów. Część dat (dzierżawa 1983, zakup działki 2013) pochodzi tylko z tej strony. - Publikacje. Wynik „66” pochodzi z mapy strony. Karty pojazdów mogą w niej nie być obecne, więc liczba może być zaniżona. Z3 wylicza walidator z tej liczby. - Ostatnia publikacja jest nieustalona (strona nie podaje daty aktualizacji), dlatego status aktywności nie jest liczony.

Jak korzystać

• Język: tylko niemiecki (adres /de/). Najważniejsze hasła: Besichtigungstag – zwiedzanie bez przejazdu; Fahrbetriebstag – dzień z przejazdami; Dampftag/Dampfbetriebstag – dzień z lokomotywą parową; Führerstandsmitfahrt – jazda w kabinie maszynisty (dla dorosłych, z ograniczeniami wiekowymi); Gartenbahn – kolejka ogrodowa dla dzieci.
• Godziny (sezon od 1 kwietnia do 26 października): wtorek–niedziela, 10:00–17:00, kasa do 16:00. Zima: na stronie muzeum – soboty i niedziele; wg strony turystycznej – soboty i niedziele 27.10–21.12 oraz 1.02–31.03, w styczniu zamknięte. Sprawdź przed wizytą.
• Ceny (od 01.04.2026): zwiedzanie dorosłym 12 €, dzieciom 3–17 lat 7,20 €; dzień z przejazdami 15 € / 9 €; dzień z lokomotywą parową 17 € / 10,20 €; rodzina 2+2 od 31,20 €. Są też ceny ulgowe i karty sezonowe (48 € dorosły). Wstęp dla członków 1.öSEK jest darmowy (poza imprezami specjalnymi); posiadacze NÖ-Card mają jeden darmowy wstęp w sezonie (szczegóły na stronie cennika).
• Katalog: użyj filtrów „Traktionstyp” i „Hersteller”, by znaleźć np. wszystkie lokomotywy danego producenta. Karty mają dane w języku niemieckim, więc przydadzą się słowniki (np. Baujahr – rok budowy, Fab.Nr. – numer fabryczny, Dienstgewicht – masa służbowa).
• Kalendarz: terminy na jesień i zimę są na stronie głównej, z osobnymi podstronami każdego wydarzenia (data w adresie).
• Filmy: na stronie jest wbudowany film z YouTube; nie oceniano jego odtwarzania.
• Dla polskich czytelników: wiele informacji o taborze (np. lokomotywy ÖBB, Südbahn, GKB) jest dostępnych w języku niemieckim, a dla zrozumienia kart warto znać podstawowe słownictwo techniczne.

Dla kogo

• Dla miłośników kolei, którzy chcą wiedzieć, co stoi w Strasshof i jak opisano każdy pojazd.
• Dla osób planujących wizytę w Austrii w sezonie (kwiecień–październik) lub na imprezy z parowozami.
• Dla badaczy historii taboru austriackiego i zakładów trakcyjnych – karty pojazdów i archiwum są cennym punktem wyjścia, choć bez przypisów.
• Mniej przydatna dla osób, które potrzebują angielskiej lub polskiej wersji strony albo źródeł do cytowania.

Historia

• 1972 – założenie klubu 1.öSEK (podane na stronie klubu).
• 1973 – lokomotywa 17c 372 jako pierwszy eksponat w Strasshof (strona obiektu; potwierdzone w railpictures.net).
• 1978 – 31 grudnia zakład zugförderung w Strasshof zostaje wyłączony z ruchu (strona klubu; weinviertel.at podaje „do 1978”).
• 1983 – 1 czerwca podpisano umowę dzierżawy z ÖBB (wg strony klubu; nieustalone w niezależnym źródle).
• 1984 – otwarcie muzeum (weinviertel.at).
• 2005 – lokomotywa 17c 372 znów w stanie sprawnym (strona klubu).
• 2007 – umowa o współpracy ÖBB-Holding z 1.öSEK dotycząca opieki nad państwową kolekcją (strona klubu).
• 2013 – klub kupił grunt o powierzchni ok. 153 000 m² od ÖBB-Infrastruktur (strona klubu; nieustalone w niezależnym źródle).
• 2019 – otwarcie Ringlokschuppen dla lokomotyw kolejki ogrodowej (strona klubu).
• 2022 – 50-lecie klubu (strona klubu).
• 2026-05-29 – ÖBB-Holding wypowiada umowę o współpracy z 1.öSEK; od 01.01.2027 ma wygasnąć podstawa do przechowywania 82 pojazdów państwowych (interpelacja 6281/J, wpływ 11.06.2026).

Źródła wpisu

• Strona muzeum, sprawdzona 14.10.2026: https://eisenbahnmuseum-heizhaus.com/de/ (strona główna), /de/sammlung-forschung/fahrzeuge, /de/sammlung/sb-17c372, /de/sammlung-forschung/bauwerke, /de/sammlung/sicherungstechnik, /de/sammlung-forschung/archivalien, /de/veranstaltungen, /de/besucher/oeffnungszeiten-preise, /de/der-verein/wer-wir-sind, /de/kontakt, /de/impressum, /de/presse, /de/sitemap, /de/besucher/veranstaltung/dampftag-6.
• Mapa strony: https://eisenbahnmuseum-heizhaus.com/sitemap.xml (69 adresów, 66 publikacji po odjęciu stron technicznych).
• Źródła niezależne: railpictures.net, zdjęcie ID 786457 (rok budowy i producent 17c 372, przybycie do Strasshof w 1973); weinviertel.at – strona o muzeum (rok otwarcia 1984, zakład do 1978, klub).
• Interpelacja w parlamencie Austrii: Anfrage 6281/J XXVIII. GP, wpłynęła 11.06.2026 (parlament.gv.at).
• Wyszukiwania U1 (14.10.2026): trzy zapytania i ich wyniki opisano w ocenie U1.
• Wyszukiwanie niezależnych źródeł dla dzierżawy 1983 i zakupu działki 2013 – bez wyniku.