Klimaty Wąskotorowe

Opis

Klimaty Wąskotorowe to starszy polski serwis o kolejach wąskotorowych, którego główną częścią jest galeria zdjęć z podpisami i mapa linii. Powstał pod koniec 1999 roku, a pierwsza wersja zawierała zdjęcia z Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej i Gdańskich Kolei Dojazdowych. Serwis jest prowadzony przez jednego autora pod nazwą projektu; jego nazwisko pojawia się w stopce praw autorskich.

Główny widok to prosty indeks kolei wąskotorowych z liczbą zdjęć przy każdej pozycji. W indeksie jest 39 kolei, łącznie 374 zdjęcia (suma policzona z podanych liczb). Każda kolej ma galerię z podpisami, datami i nawigacją. Wersja strony z ramkami (index.html) zawiera mapę Polski z apletem w Javie; aplet powstał w przebudowie z 2001 r. i był poprawiany do 2009 r.

Serwis nie ma opisów historycznych ani artykułów. Jego wartość polega na archiwalnych zdjęciach z lat 1995–2003, z podpisami miejsca i daty. Część zdjęć jest podpisana innymi fotografami. Ostatni wpis w historii zmian pochodzi z czerwca 2009 roku.

Zawartość

Indeks kolei (railIdx.php)

Lista 39 kolei wąskotorowych, m.in. Bieszczadzkie Koleje Leśne, Wigierskie Koleje Leśne, Górnośląskie Koleje Wąskotorowe, Gdańskie Koleje Dojazdowe, Krośniewicka Kolej Dojazdowa, Sompolińska Kolej Dojazdowa, Starachowicka Kolej Dojazdowa, Średzka Kolej Dojazdowa i kilka kolei cukrowniczych (np. Kolej Cukrowni Kruszwica, Kolej Cukrowni Tuczno). Przy każdej nazwie jest liczba zdjęć i link do galerii.

Galerie zdjęć (photoIdx.php, photo.php)

• Bieszczadzkie Koleje Leśne – zdjęcia z Majdanu, Solinki i Balnicy, w tym wykolejnice, mosty nad Solinką i pługi odśnieżne. Daty od lipca 1995 r. do 2001 r.
• Górnośląskie Koleje Wąskotorowe – zdjęcia z Bytomia (Bytom Karb, Rozbark), Miasteczka Śląskiego i lokomotywowni, z lat 2001–2003. Część zdjęć ma kredyt fotografa (np. Piotr Chyliński, Paweł Cieślar).
• Pozostałe koleje – krótsze galerie z podpisami; liczba zdjęć na kolej od 1 do 32.
• Wigierskie Koleje Leśne – galeria zwraca błąd serwera 500 (sprawdzono dwukrotnie); pozycja jest w indeksie.

Mapa

• Wersja z apletem w Javie (index.html, ramki) – przebudowana w 2001 r.; w nowoczesnych przeglądarkach aplet najpewniej nie działa, nie sprawdzono tego w praktyce.
• Wersja bez Javy (railIdx.php) – tylko lista kolei z liczbą zdjęć.

Historia zmian (hist.htm)

Chronologiczna lista od 14 grudnia 1999 r. do 29 czerwca 2009 r. Zawiera dodawanie zdjęć do konkretnych kolei, poprawki mapy oraz informacje o zmianach adresu i integracji z innymi serwisami.

Linki (links.php)

Lista 22 zewnętrznych serwisów o kolejach wąskotorowych i modelarstwie, z opisami i nazwiskami autorów. Część linków nie odpowiada: z 22 domen sprawdzono 21 (nie sprawdzono 750mm.pl, która jest już w atlasie). Wynik: 10 działa, 1 przekierowuje do strony sprzedaży domeny, 10 nie odpowiada.

Modelarstwo i Pomoc (menu)

W menu są działy Modelarstwo (według historii zmian: zdjęcia modeli, plany Lxd2, czcionka do oznaczeń taboru) i Pomoc. Ich zawartości nie sprawdzono w całości.

Ocena redakcji

Najmocniejsze pola to rzetelność autorska (R2) i datowanie (R3): każde zdjęcie i wpis w historii ma datę, a autor jest podpisany w stopce. Poprawki mapy są widoczne w historii zmian, więc zasób pokazuje, że błędy były poprawiane (R4).

Próbka R5 (5 faktów) została sprawdzona w wyszukiwarce, nie w pełnych artykułach źródłowych. Redaktor powinien sprawdzić ręcznie szczególnie fakty o Majdanie i Stowarzyszeniu GKW. Z1 liczy się z 6 z 10 pozycji listy; cztery pozostałe nie występują w indeksie kolei na railIdx.php.

Na uwagę zasługuje podpis zdjęcia Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej (bs02, „Pług odśnieżny na bocznicy przed stacją Majdan”): na zdjęciu widać zniszczoną, zardzewiałą konstrukcję w zaroślach, której nie da się jednoznacznie zidentyfikować. Podpisy z lat 1995–2003 nie zostały zweryfikowane z obrazem.

Zasób jest oceniony w cyklu „nieregularny” z powodu wieloletniej przerwy w publikacjach (od 2009 r.). Status aktywności wynika z daty ostatniego wpisu.

Jak korzystać

• Zacznij od wersji bez Javy (railIdx.php), czyli od listy kolei z liczbą zdjęć. Działa bez wtyczek i jest najbardziej stabilna.
• Strona ma kodowanie ISO-8859-2. Jeśli polskie znaki są zniekształcone, ustaw kodowanie w przeglądarce ręcznie.
• Galerie są podzielone wg kolei. Najpierw kliknij nazwę kolei w indeksie, potem przechodź przez „Następne” i „Poprzednie”.
• Każde zdjęcie ma w podpisie datę i miejsce, więc można wyszukać zdjęcia konkretnej stacji lub taboru w przeglądarce (Ctrl+F po numerze lokomotywy).
• Zdjęcia są chronione prawem autorskim i nie można ich publikować bez zgody autorów; przy zdjęciach z kredytem zgodę trzeba uzyskać od wskazanego fotografa.
• Przy zdjęciach z Gdańskich Kolei Dojazdowych i innych kolei z małą liczbą zdjęć warto wrócić do historii zmian, bo tam są daty dodania konkretnych partii.

Dla kogo

• Pasjonaci kolei wąskotorowych szukający zdjęć z lat 1995–2003, których nie ma w nowszych zbiorach.
• Modelarze i historycy taboru (np. Lxd2 na GKW) jako źródło wizualne, z zastrzeżeniem, że podpisy nie zawsze są precyzyjne.
• Nie nadaje się dla osób szukających aktualnych rozkładów, bieżących informacji lub nowych zdjęć; od 2009 r. serwis nie jest uzupełniany.

Historia

• 1999 – 14 grudnia: pierwsza wersja z galeriami Bieszczadzkich Kolei Leśnych i Gdańskich Kolei Dojazdowych.
• 2001 – 24 lutego: całkowita przebudowa serwisu; mapa przechodzi na aplet w Javie. 4 kwietnia poprawiona wersja apletu.
• 2002 – 27 lutego: dodany dział modelarstwa kolejowego.
• 2004 – 14 maja: zmiana adresu na klimaty.wask.pl, integracja z serwisem tabor.wask.pl; skansen w Rudach wydzielony z GKW na mapie.
• 2004 – 20 grudnia: integracja z serwisem koleje.wask.pl; w galeriach pojawia się link „Informacje”.
• 2009 – 29 czerwca: ostatni wpis w historii zmian (zdjęcia Gryfickiej, Średzkiej i Starachowickiej Kolei Dojazdowej).
• 2026 – 14 października: sprawdzono stan serwisu; brak nowszych wpisów w historii zmian.

Źródła wpisu

• https://www.klimaty.wask.pl/railIdx.php – indeks kolei, sprawdzono 2026-10-14 (pełna lista 39 pozycji).
• https://www.klimaty.wask.pl/index.html, body.htm, header.htm – struktura ramek, sprawdzono 2026-10-14.
• https://www.klimaty.wask.pl/about.htm – stopka praw autorskich i informacje o zdjęciach, sprawdzono 2026-10-14.
• https://www.klimaty.wask.pl/hist.htm – historia zmian 1999–2009, sprawdzono 2026-10-14.
• https://www.klimaty.wask.pl/links.php – lista linków zewnętrznych, sprawdzono 2026-10-14.
• https://www.klimaty.wask.pl/photoIdx.php?bsdkl;railIdx.php, ?gskkd;railIdx.php – galerie kolei, sprawdzono 2026-10-14. Galeria ?wgrkl zwróciła 500 w dwóch próbach.
• https://www.klimaty.wask.pl/photo.php?bsdkl;bs02;railIdx.php, bs29, bsdkl/bs25.jpg, gskkd;dscn2977, gskkd;03071822 – pojedyncze zdjęcia, sprawdzono 2026-10-14.
• Brak mapy strony (sitemap.xml i robots.txt: HTTP 404) – miara publikacje nieustalona.
• Źródła niezależne (R5, U1, Z1): wyniki WebSearch z 2026-10-14 (Wikipedia EN: PKP class Lxd2, Bieszczady Forest Railway; dzieje.pl; metropoliagzm.pl; fotopolska.eu i inne wyniki wymienione w dowodach).