Pardubickie stowarzyszenie historii kolejnictwa (PSHŽD)

Opis

Serwis internetowy Pardubického spolku historie železniční dopravy (PSHŽD), czyli pardubickiego stowarzyszenia pasjonatów historii kolei z Czech. Stowarzyszenie powstało pod koniec 1990 roku, a jego pierwszym celem była renowacja historycznego motorowozu M 131.1. Dziś spolek prowadzi muzeum w dawnej wodowni przy stacji Rosice nad Labem, eksploatuje zabytkowe motorowozy i organizuje przejazdy oraz imprezy.

Serwis działa jako tradycyjna strona oparta na prostym układzie podstron. Pełni trzy role: informuje o akcjach i wydarzeniach spolku, opisuje jego muzeum i tabor oraz udostępnia materiały z terenu, głównie o zaniklych i czynnych wlecach. Część treści (galeria) jest prowadzona w oddzielnym systemie zdjęć.

Strona jest po czesku. Nie ma wersji polskiej ani angielskiej.

Zawartość

Aktualności i akcje

Na stronie głównej pojawiają się krótkie wiadomości o jazdach zabytkowych motorowozów, o odnowionych malowaniach pojazdów, o pracach przy wlecze w Rosicach nad Labem i o nowych produktach w sklepie. Wiadomości są datowane. Starsze roczniki znajdują się w osobnych archiwach (od 2005 do 2024 roku), a pierwszy plan akcji na dany sezon – w podstronie „Akce”.

Muzeum

Podstrona opisuje muzeum w Rosicach nad Labem: godziny otwarcia w sezonie, zasady wizyt poza sezonem, zahradní železnici (ogrodową kolejkę), wystawy tematyczne oraz plany rozbudowy o wlecze. Dostępna jest też podstrona o wystawach w Slatiňanach i kolejce parkowej.

Vozidla i Atlas motorových vozů

Sekcja zawiera „Atlas motorových vozů” – przegląd ważniejszych serii motorowozów ČSD i ČD od początków motoryzacji do współczesności. Każda seria ma osobną podstronę z historią, dziejami produkcji i tabelą danych technicznych (rozstaw osi, długość, liczba miejsc, masa, prędkość, silnik, przeniesienie napędu). Przykłady: M 131.1 „Hurvínek” (pierwsze wozy w 1948 roku, produkcja do 1956), M 152.0 (produkcja Vagónka Studénka, późniejsze oznaczenie 810).

Drážní archeologie

Najobszerniejsza część serwisu. To zbiór opisów zaniklych, opuszczonych i nieczynnych tras oraz wlecek, z zdjęciami i opisem stanu z danego roku. Lista jest długa, obejmuje Czechy i Morawy, a od kilku lat dodawane są wlecze w regionie pardubickim i ostrawskim. Są też krótkie odsyłacze do innych stron o tej tematyce i pliki PDF z dokumentacją, np. wlecze w Benotice.

Historia i O železnici

Krótkie artykuły o historii kolei w regionie. Część z nich jest zaktualizowana po latach (w stopce podano datę ostatniej aktualizacji: 1 czerwca 2023 roku).

Galeria

Galeria zdjęć (system /photo/) z setkami zdjęć z akcji, przejazdów i wlecek. Zdjęcia są pogrupowane w kategorie według roku, akcji lub obiektu. Dla redaktora istotne: galeria zajmuje dużą część mapy strony.

Ocena redakcji

Zasób dostaje dobre noty za opisy taboru i unikalność materiałów z terenu. Najmocniejsza jest sekcja drážní archeologie, w której stan zaniklych wlecek i tras z lat 2000–2025 jest w jednym miejscu. Atlas motorowozów przechodzi wiele pozycji z danymi technicznymi, które dało się sprawdzić w niezależnych źródłach.

Słabsze są źródła i daty. Wiele podstron nie ma daty, a źródła podaje się rzadko. Brak wyraźnej procedury zgłaszania błędów, choć w stopce jest ogólny e-mail kontaktowy. Na niektórych podstronach widać, że dane (np. stan wlecek) mają kilka lat.

Ostrożnie należy czytać liczbę publikacji w mapie strony: obejmuje ona także galerię, a mapa ma dokładnie 500 adresów, co może oznaczać jej obcięcie.

Jak korzystać

• Strona jest po czesku. Dla polskiego czytelnika najcenniejsze są podstrony Vozidla (Atlas motorových vozů) i Drážní archeologie – dane techniczne i zdjęcia da się odczytać bez znajomości języka.
• Menu i wyszukiwarka są na stronie głównej. Zanim wejdziesz w sekcję Drážní archeologie, sprawdź odsyłacze na dole strony, bo wiele wlecek ma osobne podstrony.
• Daty aktualizacji podano w stopce podstron; przy starszych artykułach warto je sprawdzić.
• Sprawdzenie stanu wlecze lub trasy: najpierw sprawdź w galerii rok zdjęć, potem zestawiaj z aktualnym stanem w terenie.
• Informacje o wizytach w muzeum i o akcjach są w sekcji Muzeum i Akce; w sezonie muzeum ma osobne godziny otwarcia i zasady dla odwiedzających.
• Część wsparcia dla spolku przechodzi przez sklep i konto na dary, z jawnymi wpłatami. Nie trzeba niczego kupować, aby czytać treść.

Dla kogo

• Dla miłośników taboru motorowego ČSD i ČD, zwłaszcza motorowozów.
• Dla osób zajmujących się archeologią kolejową i historią wlecek.
• Dla badaczy regionu pardubickiego, którzy szukają opisów stanu zaniklych tras.
• Mniej przydatny dla osób szukających treści po polsku, aktualnych informacji o ruchu kolejowym lub szczegółowych rozkładów i danych przewozów.

Historia

• 1990 – pod koniec roku powstaje pardubicki spolek, którego pierwszym celem jest odnowa motorowozu M 131.1.
• 1992 – M 131.1228 zostaje uruchomiony po remoncie; jesienią odbywa się pierwsza jazda historyczna (na trasie do Rokytnicy w Górach Orlickich).
• 1993 – zakończona zostaje renowacja wozu, który następnie pokazano publicznie na obchodach trasy Častolovice – Solnice.
• 1995 – uruchomiony zostaje kolejny wóz, M 131.1133.
• 2023 – w stopce podstron pojawia się data ostatniej aktualizacji (1 czerwca 2023).
• 2025 (koniec roku) – rozpoczęta zostaje budowa wlecki przy muzeum w Rosicach nad Labem.
• 2026 – od stycznia spolek prowadzi transparentne konto na dary; w sezonie 2026 muzeum działa w soboty od maja do września; we wrześniu odnowiono malowanie wozu BDlm.

Źródła wpisu

• Strona główna https://www.pshzd.cz/ – przeglądano 2026-11-03 (aktualności, menu, stopka, miniatura).
• Podstrony: zeleznice.html (O železnici), archeo.html (Drážní archeologie), atlas.html (Atlas motorowozów), m1520.html (M 152.0), m1311.html (M 131.1), museum-rosice.html (Muzeum), spolek.html (O spolku) – przeglądano 2026-11-03.
• Mapa strony: https://www.pshzd.cz/sitemap.xml – 2026-11-03 (narzędzie mapa_strony.py oraz odczyt przez WebFetch).
• Źródła niezależne do próbki R5 i U1: railtarget.eu (M 131.1), en.wikipedia.org (ČSD Class M 152.0), turistika.cz (opis muzeum), wykaz zabytków NPÚ (wodownia Rosice nad Labem, ÚSKP 102175), wyniki WebSearch z 2026-11-03 (zapytania w sekcji U1).
• Nie udało się ustalić: daty pierwszej publikacji serwisu; dokładnej liczby wlecek w dziale drážní archeologie; czy wszystkie zdjęcia otwierają się poprawnie (sprawdzono wiarygodność stron, nie wszystkich zdjęć); dokładnego roku otwarcia muzeum (źródła podają różne daty, więc nie wpisano żadnej).