Muzeum kolejki wąskotorowej Selfkantbahn

Opis

Kleinbahnmuseum Selfkantbahn to muzealna kolej metrowa (1000 mm) w Gangelt, w Nadrenii Północnej-Westfalii, niedaleko Heinsbergu i Aachen. Strona opisuje odcinek Gillrath–Schierwaldenrath o długości 5,5 km – ostatni fragment dawnej Geilenkirchener Kreisbahn, linii liczącej kiedyś około 38 km. Kolej została uruchomiona w 1900 roku jako kolej lokalna, a po zakończeniu ruchu towarowego w 1971 roku ocalały fragment przejęło stowarzyszenie IHS (Interessengemeinschaft Historischer Schienenverkehr e. V.), założone dwa lata wcześniej przez pasjonatów kolei.

Według strony muzeum funkcjonuje razem ze spółką TBR – Touristenbahnen im Rheinland GmbH, która prowadzi ruch. Zasób jest napisany po niemiecku i służy przede wszystkim odwiedzającym kolej, fanom taboru i rodzinom z dziećmi.

Zawartość jest zorganizowana wokół zbioru około 50 pojazdów z różnych kolejek (m.in. z Sylter Inselbahn, Dürener Dampfstraßenbahn, Mittelbadische Eisenbahn, Kreis Altenaer Eisenbahn, Rhätische Bahn). Część podstron to opisy historii muzeum, część to karty pojazdów i część to kalendarz imprez.

Zawartość

Kleinbahnmuseum Selfkantbahn i historia

Opisy historii kolei: powstanie Geilenkirchener Kreisbahnen, zamknięcie ruchu towarowego, założenie IHS, uruchomienie muzealnej kolejki (14 sierpnia 1971) i rozbudowa zaplecza w Schierwaldenrath (bazy taboru, warsztat, lokschuppen, hala muzealna z 1996 r.). Osobne podstrony „Was ist eine Kleinbahn?”, „Die Geilenkirchener Kreisbahnen”, „Die Gaststätte »Zur Selfkantbahn«” oraz archiwum (wycieczka GKB z 2000 r., 100-lecie GKB).

Fahrzeuge

Podzielone na działy: lokomotywy parowe (m.in. Straßenbahndampflok 4 „Rur”, Dampflok 5 „Regenwalde”, Dampflok 19, 20 „Haspe”, 21 „Hagen”, 46, 101 „Schwarzach”), spalinowe (Diesellok V 1 „Langeoog”, V 7/V 8 „Helmut”, V 11, V 14 „List”, V 22, dieseltriebwagen T 7, T 13, VT 100, VT 102, Zweiwege-Unimog), wagony osobowe, bagażowe, towarowe (flachwagen, gedeckte, kesselwagen, offene), pojazdy pomocnicze (Motordraisine, Bahnmeisterwagen, Gleisstopfmaschine), rollfahrzeuge, dawne pojazdy IHS i gościnne. Karty lokomotyw zawierają historię konstrukcji (np. typ KDL 10, producent Jung), dzieje w zakładach przemysłowych i opis tego, jak trafiły do muzeum. Każda karta ma też PDF „Steckbrief”.

Fahrpläne & Preise

Rozkład sezonu 2026 (ważny od 5 kwietnia do 27 września 2026), legenda oznaczeń (bewirtschaftet, Dampf, Diesel, Triebwagen, Bedarfshalt), przypisy do autobusu przy przystanku Gillrath Kirche, lista dni kursowania z podziałem na rodzaje przejazdów i PDF Regelfahrplan oraz Jahresprospekt 2026.

Veranstaltungen i Termine

Kalendarz z filtrami kategorii: regularne przejazdy dampf i diesel, przejazdy kulinarne (Frühstücksfahrten, Spargelfahrten, Weinfahrt, Mondscheindampffahrt), przejazdy dla dzieci (Osterfahrten, Kinderführungen, Teddybärentag, Kinderfest, Nikolausfahrten), wydarzenia specjalne (Pfingstdampf, Tag der Schiene, Modellbahnausstellung, Halloweenfahrten). Na dzień sprawdzenia widoczne są Nikolausfahrten 27–29 listopada i 2 grudnia 2026 oraz kolejne terminy grudniowe.

Individuelle Angebote i sprzedaż

Wynajem całego pociągu, przejazdy weselne (wagon bufetowy 124 z 1901 r. jako „trauzimmer”), vouchery i sklep internetowy, a także zasady przewozu (osoby z niepełnosprawnościami, psy, rezerwacje od 16 osób).

Förderverein i Stiftung

Informacje o członkostwie w IHS e. V. (składka roczna 50 euro, dająca bezpłatne przejazdy w planowych pociągach sezonu letniego), statut i informacje o fundacji. Część sekcji (Intern) wymaga logowania.

Presse i kontakt

Zasady kontaktu z pressestelle, pliki zdjęć prasowych, dane kontaktowe do działów (sprzedaż, przejazdy specjalne, nikolaus, presse, członkostwo) w formie formularzy i adresów e-mail; dane osobowe pracowników pominięto.

Ocena redakcji

Zasób wyróżnia się konkretnością opisów taboru i szczegółowym rozkładem jazdy. Historia kolei zawiera daty, które w większości dają się zweryfikować w niezależnych źródłach; czy zbiór ok. 50 pojazdów z dziejami nie powtarza się gdzie indziej, nie zostało sprawdzone wyczerpująco. Słabiej wypadają brak odwołań do źródeł i brak mechanizmu zgłaszania błędów – treści są autorskie, lecz nieoznaczone wewnętrznymi przypisami. Pytanie o kompletność (Z1) nie dotyczy, bo strona jest o jednej kolejce.

Na co uważać: rozbieżności przy dacie 1972/1973 (strona podaje 1972 dla dzierżawy odcinka 5,5 km, de.wikipedia wymienia 1973 w innym kontekście – do sprawdzenia). Część wartości w R5 pochodzi z podsumowania artykułu zrobionego narzędziem WebFetch, nie z bezpośredniego odczytu – redaktor powinien je sprawdzić.

Jak korzystać

• Wersja niemiecka jest jedyną sprawdzoną. Menu językowe pokazuje angielski, francuski, hiszpański, włoski i niderlandzki, ale nie sprawdzono, czy te wersje mają treść.
• Na stronie fahrplanu (Fahrpläne & Preise) znajduje się rozkład z legendą oznaczeń: „D” – dampf, „V” – diesel, „T” – Triebwagen, „🍽” – bufet w pociągu.
• Rozkład PDF (Regelfahrplan 2026) i prospekt roczny (Jahresprospekt 2026) są pod stroną Fahrpläne i Preise.
• Kalendarz terminów można filtrować po kategoriach (np. tylko Nikolausfahrten, Dampfbetrieb).
• Deutschlandticket nie obowiązuje na tej kolei (informacja na stronie głównej) – przed przyjazdem trzeba kupić bilet.
• Dojazd: kolej zaczyna się w Gillrath, dojazd autobusem SB3 WestVerkehr (przystanek Gillrath Kirche) z Geilenkirchen; podane w rozkładzie.
• Dla polskiego odbiorcy: strona nie ma polskiej wersji. Przed wizytą warto sprawdzić w kalendarzu, czy danego dnia kursuje parowóz, diesel czy wagon spalinowy, bo rozkład jest rozdzielony według rodzaju trakcji.

Dla kogo

• Dla fanów kolejek wąskotorowych, zwłaszcza tych pochodzących z dawnych kolejek przemysłowych i lokalnych.
• Dla rodzin z dziećmi (oferta Kinderfahrten, Teddybärentag, Nikolausfahrten).
• Dla badaczy historii taboru, którzy szukają konkretnych egzemplarzy i ich dziejów.
• Mniej przydatne dla kogoś, kto szuka danych o rozkładach kolei regularnych w całych Niemczech – to lokalna muzealna kolejka i jej rozkład.
• Osoby nieczytające po niemiecku skorzystają z rozkładu i galerii, ale opisy wymagają tłumaczenia.

Historia

• 1900 – Geilenkirchener Kreisbahn zaczyna działać (de.wikipedia podaje 7 kwietnia 1900).
• ok. 1969 – zakłada się stowarzyszenie IHS (strona podaje: dwa lata przed 1971).
• 1971 – likwidacja ruchu towarowego; 14 sierpnia 1971 pierwszy kurs Selfkantbahn z Geilenkirchen; lokomotywa 19 wchodzi do ruchu na Selfkantbahn 10 lipca 1971.
• 1972 – IHS dzierżawi ocalały odcinek 5,5 km Gillrath–Schierwaldenrath; ruch prowadzi spółka TBR (strona podaje 1972; de.wikipedia podaje 1973 dla innego zakresu – do sprawdzenia).
• 1980 – lokomotywa 20 dostaje nazwę „Haspe”; w 1986 r. lokomotywa 21 dostaje nazwę „Hagen”.
• 1984 – muzealna kolej jest ostatnią metrową kolejką lokalną NRW działającą jako muzeum (wg strony).
• 1991 – remont lokomotywy 20 w zakładzie w byłej NRD.
• 1996 – oddanie hali muzealnej w Schierwaldenrath (25-lecie).
• 2026 – sezon letni od 5 kwietnia do 27 września; zapowiedź Nikolausfahrten (27 listopada – 20 grudnia 2026).

Źródła wpisu

• selfkantbahn.de – strona główna, podstrona „Kleinbahnmuseum Selfkantbahn”, „Selfkantbahn Aktuell”, karta „Dampflok 20 »Haspe«”, „Dampflok 19”, „Fahrpläne & Preise”, „Termine im Überblick”, „Kontakt”, „Intern” (sprawdzono ekran logowania) – przejrzano 3.11.2026.
• selfkantbahn.de/sitemap – mapa HTML jest linkowana, ale nie została policzona; skrypt mapy strony nie znalazł mapy XML („BRAK MAPY STRONY”). Z tego powodu miara publikacje nie została wpisana.
• geilenkirchen.de – strona miasta o historycznej kolejce (data 14.08.1971) – sprawdzono 3.11.2026 przez narzędzie WebFetch (podsumowanie).
• de.wikipedia.org/wiki/Selfkantbahn – data 7.04.1900, 37,7 km, TBR jako obecny prowadzący, Schierwaldenrath – sprawdzono 3.11.2026 przez narzędzie WebFetch (podsumowanie, nie pełny tekst).
• bahndampf.de/dampflok/selfkantbahn – sprawdzono 3.11.2026; nie podaje numerów lokomotyw ani ich producentów (nie użyto w ocenie).
• erih.net/i-want-to-go-there/selfkantbahn – odpowiedź HTTP 403; nie pobrano, nie użyto.
• Wyszukiwania U1 (3 zapytania) – 3.11.2026, wyniki zapisane w dowodzie U1.
• Miniatura: strona główna z banerem cookies i wskaźnikiem ładowania; po ukryciu banerów widoczny był tylko wskaźnik ładowania. Miniatura nie została użyta (miniatura: null).