Kolej Valdres

Opis

Valdresbanen to dawna jednotorowa linia, która odchodziła od Gjøvikbanen na stacji Eina i prowadziła do Fagernes w dolinie Valdres. Ruch osobowy zakończono 31 grudnia 1988 roku, a towarowy w 1999. Stronę prowadzi stowarzyszenie Nye Valdresbanen, założone po zamknięciu linii, razem z należącą do niego spółką AS Valdresbanen, która wynajmuje dresiny i organizuje przejazdy zabytkowym taborem.

Serwis ma charakter informacyjno-kronikarski. Zawiera opis historii linii od koncesji z 1899 roku po przejęcie przez NSB w 1937 roku, dane techniczne i listę stacji, opis taboru oraz zdjęcia historyczne i z późniejszych lat. Tekst jest po norwesku i pisany z perspektywy miłośników i wolontariuszy, nie zarządcy infrastruktury.

Zawartość

Historia i dane linii

Dział „Historia” składa się z podstron: historyczne tło, chronologiczna historia linii oraz rola linii dla gminy i regionu. „Banedata” zawiera tabelę stacji i przystanków z kilometrażem od Eina, wysokością n.p.m. i rokiem otwarcia oraz informacje o budowie i przebudowach.

Tabor

„Togmateriell” opisuje trzy motorowozy BM 86 i sterowóz BFS 86, a także wagony towarowe i płaskie, które należą do AS Valdresbanen. Każdy pojazd ma numer i opis przebudów. Osobna podstrona „Hugging av BM 86 M26” dotyczy jednego z motorowozów (tytuł podstrony).

Dresiny i przejazdy

„Dresinutleie” i „Fakta om dresinen” opisują wynajem dresin na odcinku od Dokka i zasady korzystania z nich. „Leie av chartertog” dotyczy wynajmu pociągów czarterowych. Podstrony „Dresinkjøring” i „Togkjøring 2003” dotyczą przejazdów z przeszłości (sam tytuł podstrony).

Zdjęcia i archiwum

„Fotoalbum” i „Historiske bilder” zawierają zdjęcia z różnych lat. Część zdjęć ma krótkie podpisy. „Dugnader” dotyczy prac społecznych na trasie. Podstron „OBW 7” i „Damplokomotiv” nie otwierałem, więc nie opisuję ich treści.

Aktualności

„Nyheter” to zbiór wpisów: sezon dresinowy, prace porządkowe przy torze, sprzedaż plakatu i książki o nieukończonych projektach kolejowych w regionie. Najnowszy wpis z 5 października 2026 roku podsumowuje sezon 2026 i zapowiada start sezonu 2027 około 1 czerwca.

Ocena redakcji

Najmocniejszą częścią zasobu jest historia linii i tabela stacji. Daty z podstron zgadzają się w większości z opracowaniami zewnętrznymi, co wyszło w próbce faktów. Odnotowałem rozbieżności przy dacie otwarcia Fagernes oraz przy długości odcinka Eina–Dokka, których strona sama nie wyjaśnia. Brak przypisów to największa słabość: opisy są wiarygodne, ale nie wskazują źródeł. Wyniki z U1 pokazują, że w wyszukiwaniu nie znaleziono podobnych zasobów poświęconych tej konkretnej linii. Nie znaleziono też innych operatorów dresin na tej trasie.

Jak korzystać

• Historię i tabelę stacji najłatwiej znaleźć w „Banedata” – to najkrótsza droga do danych.
• Zdjęcia historyczne są w „Historiske bilder” i „Fotoalbum”. Warto sprawdzić podpisy przed ich cytowaniem.
• Zasób jest po norwesku (bokmål). Polski czytelnik może skorzystać z tłumacza przeglądarki, ale nazwy stacji, pojazdów i miejsc zachowują się bez zmian.
• Informacja o wynajmie dresin jest aktualna na 2026 rok, a sezon zwykle trwa od około 20 czerwca do pierwszego śniegu. Ceny warto potwierdzić u operatora przed wyjazdem.
• Dla kogoś, kto szuka aktualnego rozkładu lub połączeń, serwis nie jest odpowiedni: linia nie ma ruchu osobowego.

Dla kogo

• Dla miłośników historii kolei w Norwegii, zwłaszcza lokalnych linii.
• Dla osób, które planują przejazd dresiną lub pociągiem czarterowym na trasie Dokka–Hov.
• Dla badaczy historii lokalnej Valdres i Land. Słaba strona: brak przypisów utrudnia cytowanie.
• Nie przyda się osobom szukającym rozkładów jazdy ani informacji o aktualnym ruchu pociągów.

Historia

• 1899 – Storting wydaje koncesję na budowę linii (wg strony: konsesja z 20 maja 1899).
• 1902 – 28 listopada rusza ruch na odcinku Eina–Dokka.
• 1906 – Linia dociera do Fagernes. Data oficjalnego otwarcia przez króla Haakona VII jest rozbieżna w źródłach (strona i lokalhistoriewiki: wrzesień; SNL: 29 listopada).
• 1937 – NSB przejmuje eksploatację linii od prywatnego AS Valdresbanen.
• 1988 – 31 grudnia kończy się ruch osobowy.
• 1989 – Zawiązuje się stowarzyszenie Nye Valdresbanen (wg strony: 20 kwietnia 1989). Tej daty nie udało się potwierdzić w innych źródłach.
• 1991 – Rozbiórka toru między Fagernes a Leirą.
• 1999 – Kończy się ruch towarowy, głównie drewna, między Dokka a Eina.
• 2003 – Rozbiórka toru między Leirą a Bjørgo.
• 2009 – Przejazdy turystyczne ustają z powodu złego stanu torów (wg lokalhistoriewiki).
• 2026 – 5 października: zakończenie sezonu dresinowego (ostatni wpis na stronie).

Źródła wpisu

• Strona główna valdresbanen.no, pobrana 23.10.2026 (WordPress, treść po norwesku).
• Podstrony: Om oss, Historisk oversikt, Banedata, Togmateriell – przejrzane 23.10.2026.
• Mapa strony (sitemap.xml) – 172 publikacje, najnowsza zmiana 5 października 2026.
• SNL, hasło „Valdresbanen” (snl.no/Valdresbanen) – sprawdzone 23.10.2026.
• lokalhistoriewiki.no/wiki/Valdresbanen – sprawdzone 23.10.2026.
• Angielska Wikipedia, hasło „Valdres Line” – sprawdzone 23.10.2026.
• Wyszukiwania dla U1 i R5 – 23.10.2026.