Fundacja Polskich Kolei Wąskotorowych

Opis

Fundacja Polskich Kolei Wąskotorowych to organizacja pozarządowa założona w 1999 r. przez pasjonatów kolei wąskotorowych, którzy chcieli ratować zagrożony tabor i linie przed likwidacją. Od 2002 r. fundacja opiekuje się muzealną Koleją Wąskotorową Rogów – Rawa – Biała w województwie łódzkim, a jej strona internetowa pełni rolę informacyjną: opisuje działalność fundacji, projekty remontowe, linię oraz publikuje reportaże historyczne i Biuletyn.

Strona powstała jako wizytówka organizacji i jej wsparcia finansowego (w tym 1,5% podatku). Treść jest pisana przez wolontariuszy fundacji i ma charakter popularnonaukowy. Kolej jest w centrum zainteresowania, ale strona mówi też o innych inicjatywach fundacji, np. o odtwarzaniu kolei Starachowickiej i Leśnej w Pionkach. Ich przebieg opisano wyłącznie na podstawie strony fundacji.

Zawartość

Kolej Rogowska

Opis muzealnej linii Rogów – Rawa – Biała: historia od 1915 r. (kolej wojskowa), likwidacja ruchu przez PKP w 2001 r., przejęcie przez fundację i powiat, obecnie czynne odcinki (Rogów – Jeżów oraz Rawa Mazowiecka – Biała Rawska). Długość linii strona podaje jako 49 km, a źródła zewnętrzne jako 50 km. Dział zawiera też informacje o pociągach zabytkowych, zasadach kasy i grupach zorganizowanych.

Reportaże

Archiwum publikacji historycznych i dokumentalnych od 2011 r. Teksty mają daty, autora i zwykle skany lub cytaty z prasy. Przykład: reportaż z 14.01.2026 o wydawnictwie Warszawskich Kolei Dojazdowych z 1943 r., albo tekst z 2013 r. o kolejce podjazdowej w Piasecznie. Archiwum przeglądamy kwartalnie (lata 2011–2026, łącznie 29 pozycji w licznikach).

Projekty

Podstrony dużych przedsięwzięć: rewitalizacja Kolei Rogowskiej oraz osobne opisy prac nad taborem (np. wagony, lokomotywy, pług, peron). Najszerszy jest projekt Para buch! – powrót pociągów parowych na linię, z etapami, kwotami i źródłami finansowania. W momencie recenzji etap III oznaczono jako w toku.

Biuletyn FPKW

Elektroniczne wydawnictwo fundacji w formie PDF, dostępne bezpłatnie. Pierwsze cztery numery dotyczą kolorystyki lokomotyw, porównania potencjału przewozowego kolei wąskotorowych, zapomnianego projektu połączenia z cukrownią oraz młodzieży i zabytkowych kolei. Numer 5 był w przygotowaniu.

Wsparcie i kontakt

Informacje o przekazaniu 1,5% podatku, wolontariacie oraz danych fundacji. Strona kontaktowa wskazuje adresy do spraw zarządu, biura, wolontariatu i kursowania pociągów.

Ocena redakcji

Zasób wyróżnia się konkretnymi i datowanymi informacjami o jednej kolei i o działalności fundacji. Reportaże podpisane przez autorów i opatrzone datami są wartościowe, a Biuletyn daje oryginalne analizy, które trudno znaleźć gdzie indziej. Najsłabsze są elementy techniczne serwisu: brak wyszukiwarki, brak erraty i sposobu zgłaszania błędów oraz kilka podstron bez dat. Część informacji o projektach jest już nieaktualna. Pięć faktów R5 sprawdzono w źródłach zewnętrznych (dzieje.pl, komoot), z tym że data 2001 i nazwy podmiotów pochodzą z przeglądu tekstu, nie z pełnej lektury artykułów. Długość linii różni się w źródłach (49 i 50 km), dlatego nie została użyta w próbce.

Jak korzystać

• Zacznij od podstrony Kolej Rogowska, a potem przejdź do Reportaży. Najciekawsze teksty są w archiwum kwartałów.
• Biuletyn znajdziesz na stronie 'Biuletyn FPKW'. Numery są w osobnych plikach PDF (np. numer 1 na domenie uploaded.fpkw.org).
• Rozkład jazdy i bilety są na stronie kolejrogowska.pl, którą fundacja wskazuje jako stronę przewozów.
• W sprawdzonych podstronach nie widać wersji językowej innej niż polska. Materiały są po polsku, a nazwy taboru i miejscowości pisane zgodnie z tradycją kolejową.
• Przy sprawdzaniu dat zwróć uwagę, że podstrony nie zawsze są aktualizowane (np. etap III projektu Para buch!).

Dla kogo

• Dla miłośników historii kolei wąskotorowych w Polsce, zwłaszcza łódzkiego regionu.
• Dla osób planujących wizytę na Kolei Rogowskiej lub chcących wesprzeć jej ratowanie.
• Mniej przydatna dla kogoś, kto szuka rozkładów, aktualnych wiadomości z tras lub rozbudowanej wyszukiwarki.

Historia

• 1999 – grupa pasjonatów kolei wąskotorowych powołuje fundację (akt notarialny); rejestracja w rejestrze sądowym w 2001 r.
• 2001 – PKP kończy ruch na Kolei Rogowskiej, podejmuje decyzję o likwidacji; fundacja podejmuje działania ratunkowe.
• 2002 – według strony fundacji w październiku 2002 r. fundacja formalnie zostaje operatorem linii; 1 listopada 2002 r. uruchomiono pierwsze pociągi dla mieszkańców.
• 2003 – wznowienie przewozów turystycznych (wg strony fundacji i dzieje.pl).
• 2005 – oficjalne otwarcie Skansenu Kolei Leśnej w Pionkach (wg strony fundacji); umowa z Nadleśnictwem wypowiedziana w 2010 r.
• 2015 – jubileusz 100-lecia kolei; w październiku linia wyłączona z ruchu z powodu stanu torów.
• 2016 / 2019 – doraźne prace torowe, ruch przywrócony na odcinkach Rogów – Jeżów (2016) i Rawa Mazowiecka – Biała Rawska (2019).
• 2021 – zakończono montaż finansowy projektu Para buch!, etap I zamknięto (wg strony fundacji).
• 2026 – ostatni widoczny reportaż (14.01.2026).

Cykl wpisu: nieregularny. Reportaże i Biuletyn pojawiają się bez stałego rytmu, a przewozy zależą od sezonu i stanu torów.

Źródła wpisu

• fpkw.org: strona główna, 'O fundacji', 'Projekty', 'Para buch!', 'Kolej Rogowska', 'Reportaże' (archiwum i przykładowe roczniki 2013 i 2026), 'Biuletyn FPKW', 'Kontakt', 'Wsparcie' – przeglądy w dniu 2026-10-14.
• Próba mapy strony: sitemap.xml niedostępny (przekierowanie na fpkw.pl), dlatego publikacje policzono z liczników archiwum reportaży.
• Źródła zewnętrzne do R5: dzieje.pl (PAP, 09.02.2019) – wpis o kolei Rogów; komoot.com (highlight 6383564) – opis linii w Rogowie. Sprawdzono też wyniki wyszukiwań dotyczących przejęcia linii i długości (źródła sprzeczne: 49 vs 50 km).
• Biuletyn nr 1 pobrany jako PDF (HTTP 200, 2026-10-14); treści nie czytano w całości.
• Nie udało się ustalić: pierwszej publikacji strony, dokładnych dat wszystkich reportaży oraz aktualnego stanu projektu Para buch!.